Topklinische zorg in Isala Klinieken, Zwolle


In Zwolle is een bijzonder bouwproject gerealiseerd: de nieuwe huisvesting van Isala Klinieken. Het ziekenhuis behoort tot de grootste algemene topklinische ziekenhuizen van Nederland. Met het ontwerp van de technische installaties, inclusief de medische inrichting, de laboratoriuminrichting en de zeer geavanceerde ICT-infrastructuur, is Deerns in hoge mate verantwoordelijk voor het functioneren van het ziekenhuis. Kenmerkend voor het project zijn de organische bouwstijl en het hoge comfortniveau, waarmee een aangename omgeving wordt gecreëerd die positief bijdraagt aan het welbevinden van patiënten, medewerkers en bezoekers. Door de toepassing van slimme concepten en innovatieve technieken ligt het energiegebruik maar liefst 40% lager dan dat van het huidige ziekenhuis.

Organische bouwstijl

Het bestuur van Isala Klinieken heeft voor de nieuwe huisvesting gekozen voor een organische bouwstijl met aandacht voor de menselijke maat. De kwalitatief hoogstaande zorg die het ziekenhuis levert wordt versterkt door een omgeving die optimaal is afgestemd op zowel het zorgproces als de menselijke beleving. Door onder meer het gebruik van zachte kleuren, natuurlijke materialen en veel groen wordt een omgeving gecreëerd die bijdraagt aan het welbevinden van patiënten, medewerkers en bezoekers.

Rol van Deerns

Deerns heeft de werktuigkundige, elektrotechnische en transportinstallaties ontworpen, alsmede de advisering op het gebied van bouwfysica verzorgd. Het ziekenhuis is onder meer uitgerust met zeer geavanceerde medische faciliteiten, uitgebreide laboratoriumvoorzieningen en een moderne ICT-infrastructuur. Ook voor deze faciliteiten heeft Deerns als adviseur en ontwerper opgetreden. Hiermee is Deerns in grote mate verantwoordelijk voor zowel het faciliteren van het primaire proces als het realiseren van het hoge comfortniveau.

Planten en het binnenklimaat

Deerns heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de bouwfysische consequenties van het organisch bouwconcept, waaronder de veelvuldige aanwezigheid van planten. De luchtbehandeling is vervolgens in een integraal klimaatconcept afgestemd op de bijdrage die de planten leveren aan de zuurstoftoevoer en luchtbevochtiging. Voor de bewatering van de planten is een separate infrastructuur ontworpen, waarbij gebruik wordt gemaakt van hemelwater.

Innovatieve klimaatbeheersing

Om een aangename omgeving te creëren wordt royaal voorzien in daglicht. Veel glas is echter niet gunstig voor het binnenklimaat. Met name de zeer transparante zuidgevel vormde een grote uitdaging voor de klimaatbeheersing van de grote corridor die aan deze gevel grenst. Om hier een goed klimaat te kunnen garanderen heeft Deerns uitgebreide gebouwsimulaties uitgevoerd, waarbij verschillende klimaatconcepten en technieken zijn getoetst op effectiviteit, energiegebruik en kosten. Op basis daarvan is gekozen voor de meest gunstige combinatie van maatregelen: passieve zonwering, hoogwaardig dubbel glas, koeling door natuurlijke aanvoer van koele lucht en betonkernactivering in de vloeren. De lucht waarmee gekoeld wordt is afkomstig van de noordzijde van het gebouw en wordt op gedeeltelijk passieve wijze door thermische trek onder het gebouw door naar de zuidzijde getrokken.

Minimaal energiegebruik

Om tot een energetisch en financieel gunstig energieconcept te komen heeft Deerns een variantenstudie uitgevoerd, die heeft geleid tot een zeer efficiënt energieconcept. Het energiegebruik wordt geminimaliseerd door onder meer de toepassing van zonwering (passief en actief), warmteterugwinning uit de ventilatielucht en gedeeltelijk passieve koeling. De benodigde thermische energie wordt geleverd door een warmte- en koudeopslagsysteem in de bodem in combinatie met warmtepompen. De gekozen systemen voor verwarming en koeling, waaronder de betonkernactivering, sluiten hier perfect op aan. Om het gebruik van elektrische energie te minimaliseren wordt gebruik gemaakt van daglichtafhankelijke verlichting, LED-noodverlichting en bewegingsdetectie.

Lokale afvalwaterzuivering

Isala Klinieken neemt deel aan een innovatief experiment, waarbij het afvalwater in een lokale waterzuiveringsinstallatie wordt gezuiverd van medicijnresten: SLIK: Sanitaire Lozing Isala Klinieken. Hiermee wordt vervuiling van het oppervlaktewater met geneesmiddelen voorkomen. Deerns heeft de infrastructuur ontworpen die toepassing van dit systeem mogelijk maakt.

Communicatienetwerken

Ten behoeve van de geavanceerde communicatienetwerken is het ziekenhuis uitgerust met een MER (Main Equipment Room). Deze is middels een zogenaamde ICT-backbone gekoppeld aan de bestaande MER van het ziekenhuis en volledig redundant uitgevoerd. Hierdoor wordt een zeer hoge mate van betrouwbaarheid verkregen. Tevens is er een DAS (Distributed Antenna System) aangelegd, een systeem voor inpandige draadloze communicatie.

Van ontwerp naar realisatie

Voor de realisatie heeft het ziekenhuis besloten een aannemingsovereenkomst aan te gaan met één consortium. Deerns heeft hierin mede geadviseerd en het technische gedeelte van de aanbesteding begeleid. Kenmerkend aan de gekozen aanbestedingsvorm is dat de uitvoerende partijen intern de controle op de uitvoering verzorgen. Deerns bewaakt de kwaliteit door het uitvoeren van periodieke audits, waarin detailengineering, werktekeningen, procedures, werkplannen en uitvoeringsvoorstellen worden beoordeeld.